Vandaag – iets meer dan een jaar later – staat er een vervolg op dit advies op zijn weblog. Hij vroeg zich af of er veel mensen waren die dit advies hadden opgevolgd, wat hun ervaringen waren, werkte dit advies voor ze en wat voor foto’s waren het resultaat.
Inmiddels wordt zijn blog overstelpt met reacties van mensen die een jaar lang met één camera en één vaste lens aan het werk zijn gegaan. Er bleek op Flickr zelfs een groep te zijn met de naam A Leica Year, met de resultaten van verschillende mensen die dit experiment aangingen. Kijk op de site van de Online Photographer naar de vele reacties, klik de vele links met foto’s, de link van de oorspronkelijke blogpost en lees de vele reacties.
Misschien moet ik zelf toch eens aan het werk met die oude Pentax met de 50mm lens, die ik alweer een jaar geleden van een buurman kreeg…

Lightroom 3 is net uit en nu is al weer Lightroom 3.2 RC (Release Candidate) te downloaden van Adobe Labs. ‘Heb ik dan 3.1 over het hoofd gezien?,’ vraag je je misschien af. Nee, Lightroom 3.1 heeft nooit bestaan. Versie 3.2 heet 3.2 om een gelijke nummering te krijgen met Adobe Camera Raw versie 6.2 (het gaat hier om de 2 en niet de 6). Adobe Camera Raw 6.2 heeft dezelfde ontwikkelmogelijkheden als Lightroom 3.2 en ondersteunt dezelfde camera’s en dezelfde lensprofielen. Het zijn Release Candidates, dus nog geen definitieve versies en zijn te downloaden bij Adobe Labs. De twee nieuwe versies – ACR 6.2 en LR 3.2 – ondersteunen nieuw uitgekomen camera’s en bieden nieuwe lensprofielen voor lenscorrecties. Problemen met de nieuwe versies kun je voor Lightroom kwijt bij het Bug Report Forum en voor ACR bij het Adobe Camera Raw Forum. Als je wilt weten welke nieuwe camera’s en lensprofielen in deze nieuwe versie zitten dan kijk je hier. Lightroom 3.2 biedt ook een nieuwe plug-in voor Services voor publiceren: naar Facebook. Hoe je met de Services voor publiceren om moet gaan lees je hier op dit blog.

De instellingen maken voor de plug-in.

Ik miste altijd de mogelijkheid om foto’s rechtstreeks vanuit Lightroom op een ftp-server te kunnen droppen. Je kunt standaard natuurlijk wel een webgalerie naar een server ftp-en, maar dat is toch iets anders dan losse foto’s naar de ftp-server van je klant te kunnen sturen. Die mogelijkheid is er nu wel met de plug-in FTP Publisher, waarmee je zowel vanuit de Export-dialoog kunt werken, als met de Services voor Publiceren.
Zoals beschreven in een eerdere post, kun je met Services voor Publiceren naar een specifieke service zoals Flickr, een harde schijf en nu dus ook naar een specifieke ftp-server publiceren, waarbij het voordeel is, dat als je in een later stadium wat aan een foto aanpast, je de gepubliceerde foto eenvoudig kunt updaten. Bij ‘gewoon’ exporteren zet je de foto’s rechtstreek op een gekozen plek op een ftp-server, zonder dat je die later nog kunt aanpassen.
Kijk op de site van de photographers-toolbox om de plug-in te downloaden. Het is donation ware: zolang je geen geld hebt gestort, kun je telkens maximaal drie foto’s tegelijk uploaden. Die restrictie gaat eraf als je een bedrag(je) hebt betaald.

Hoe je water moet fotograferen is tip 21 in mijn boek Tips en Trucs voor de digitale spiegelreflexcamera. Ziet het vastgelegde water er bevroren uit of stroomt het? Het ultieme stromende water is natuurlijk dat van een waterval, en na zonsop- en ondergangen is dat het meeste favoriete onderwerp van de landschapsfotograaf. Bij The Luminous Landscape staat een erg aardig artikel over het fotograferen van watervallen. Hoe je de neiging hebt om er hetzelfde cliché plaatje van te maken als iedereen, maar ook hoe je door er net even anders naar te kijken en bijvoorbeeld heel goed de uitsnede en de compositie te bepalen, je met veel mooier beeld thuiskomt.

Een nieuwe manier om foto vanuit je Lightroom catalogus exporteren is met behulp van Services voor Publiceren. Standaard zitten er twee Services voor Publiceren in Lightroom 3: naar Vaste Schijf en naar Flickr. Het idee achter deze manieren van publiceren van je foto’s is dat de gepubliceerde foto’s naar een specifieke service altijd achteraf, automatisch aangepast worden als je in Lightroom iets aan de foto hebt veranderd.

Services voor publiceren is gebaseerd op een plug-in-architectuur, wat betekent dat derde partijen plug-ins kunnen schrijven voor allerhande services, bijvoorbeeld voor Facebook, Picasa, PhotoBucket enzovoort. De kracht is dus dat je ergens naartoe kunt publiceren, de foto in Lightroom nog een keer kunt bewerken, en die vervolgens kunt herpubliceren met de nieuwe instellingen.

Publiceren naar Flickr
De Flickr plug-in bij Services voor publiceren laat zien wat de kracht is van deze mogelijkheid. Allereerst zul je de service moeten instellen. Als je klikt op het woord Instellen bij de gekozen service verschijnt een venster Publicatiebeheer Lightroom waarin je kunt bepalen wat de instellingen moeten zijn waarmee de foto wordt gepubliceerd.

Eerst geef je de service een naam, bijvoorbeeld Naar Flickr. Je moet dan contact maken met Flickr om aan te geven naar welke account de foto’s toe moeten. Veder kun je de naamgeving, de bestandssoort, trefwoorden enzovoort instellen. Als je klaar bent, klik je op opslaan om deze instellingen op te slaan.

Onder het balkje van de Flickr service verschijnt een ander balkje met daarin Fotostream. Vanuit het raster in de Bibliotheek of de filmstrip sleep je vervolgens foto’s op het Fotostream-balkje. Als je op het balkje klikt, zie je bovenin het voorvertoningsvak de miniaturen van de foto’s die je hebt gekozen ter publicatie. Ze zijn op dat moment nog niet gepubliceerd. Onder het subpaneel Services voor publiceren zie je naast de knop voor Importeren een knop voor Publiceren. Als je op deze knop klikt worden de foto’s naar Flickr geupload en dus gepubliceerd.

Het mooie is nu dat als je wat aan de foto verandert – je zet hem bijvoorbeeld om in zwart/wit – de Service voor publiceren waarin deze foto zit, meldt dat er een foto is die opnieuw gepubliceerd moet worden: Gewijzigde foto’s die opnieuw moeten worden gepubliceerd staat er in het raster. Als je vervolgens weer op de knop Publiceren klikt wordt de auto foto met de vorige instellingen gewist van Flickr en vervangen door de nieuw bewerkte foto.

Je kunt na het definiëren van een Service voor publiceren foto’s slepen vanuit het raster op het balkje van de service, in dit geval Fotostream (1). Nieuwe of aangepaste foto’s verschijnen bovenaan in het raster als je de service selecteert (2). De foto’s worden gepubliceerd als je op de knop Publiceren klikt (3). Opmerkingen over je foto’s op Flickr verschijnen aan de rechterkant in het subpaneel Opmerkingen (4).

Dropbox
Zo geeft Services voor publiceren allerlei nieuwe mogelijkheden. Lightroom heeft ook standaard de mogelijkheid om naar Vaste schijf te publiceren. Dat kan een map op een gedeelde vaste schijf zijn, bij een werkgroep die gezamenlijk aan een project bezig is, waarbij de foto’s in die map automatische geüpdate worden als er iets aan de foto’s is aangepast. Het kan naar een map het populaire Dropbox zijn, waardoor foto’s via het online dropbox-netwerk over grote afstand kunnen worden gepubliceerd en bijgewerkt.

Verwacht een stroom aan plug-ins die van deze Services voor publiceren gebruik gaan maken. De plug-ins die gemaakt worden door Jeffrey Friedl – ook al populair bij Lightroom 2 – zijn geschikt voor de Publicatie services. Kijk op zijn site naar zijn plug-ins voor Flickr (met andere extra mogelijkheden dan de standaard Lightroom Flickr-plug-in), SmugMug, Facebook, Zenfolio, PicasaWeb en Photobucket. Ook is er een plug-in van Friedl waarmee je naar bijvoorbeeld de iPhone of iPad zult kunnen publiceren.

Natuurlijk is er nog meer, maar deze drie nieuwe mogelijkheden gebruik ik al volop. Dat Lightroom 3 beter met grote catalogi kan werken, de manier van importeren is gestroomlijnd, je nu ook video-bestanden kunt importeren en dat je met bepaalde camera’s kunt tetheren, krijg je er ook allemaal bij. In een volgende post leg ik uit hoe je de Services voor publiceren kunt gebruiken. Je kunt er natuurlijk ook alles over lezen in het boek Bewuster en beter werken met Lightroom 3, wat ik samen met Pieter Dhaeze heb geschreven.

Omdat het morgen Oudejaarsavond is en u om twaalf uur natuurlijk graag het vuurwerk wilt vastleggen, hierbij Tip 17 uit het boek Tips & Trucs voor de digitale spiegelreflexcamera.

Het vastleggen van vuurwerk hoeft niet moeilijk te zijn. U heeft een statief, een vensterbank of een muurtje nodig waarop u de camera stevig vastzet. Daarbij een groothoeklens op uw camera om veel van de lucht te kunnen ‘coveren’ waar het vuurwerk plaatsvindt en u bent al een heel eind.

Er is natuurlijk wel wat meer over te zeggen. Als u weet waar het vuurwerk plaatsvindt, ga dan van te voren kijken wat een goede plek is. Zeker als het druk gaat worden is het belangrijk dat u op een plaats staat waar men niet voor de camera langsloopt en over de poten van uw statief kan struikelen, waardoor die prachtige opname helemaal mislukt. Als u niet wilt dat u alleen maar één helverlichte stip hebt in plaats van die langgerekte vuurwerkstrepen, dan zult u lange sluitertijden moeten gebruiken, zeg tussen de 4 á 10 seconden. Het is duidelijk dat u dat niet uit de hand kunt doen, dus een statief is cruciaal. Daarnaast is het misschien ook handig om een afstandsbediening hebben waarmee u kunt afdrukken zonder dat u zelf de ontspanknop hoeft aan te raken. Zelf afdrukken via de ontspanknop geeft trillingen en dus onscherpe beelden en daar zit u niet op te wachten. Kijk eens bij uw fotohandelaar wat er voor uw specifieke camera beschikbaar is.
Misschien denkt u: het is donker en dus heb ik een hoge ISO-waarde nodig. Geen sprake van! Zet uw camera op de laagste ISO-waarde, ISO 100 of 200, daar gaat het mee lukken. Bij een lage ISO-waarde heeft u geen ruis, en kunt later, als de opname niet helemaal naar zin is, nog gaan aanpassingen doen in uw favoriete beeldbewerkingsapplicatie, zonder dat er ruis of nog meer ruis gaat verschijnen.

Handmatig
Zet de scherpstelling handmatig op oneindig. Handmatig is nodig, omdat u niet wilt dat de camera tussen de verschillende opnamen telkens opnieuw wil gaan scherpstellen.
U zult lange sluitertijden moeten gebruiken om het vuurwerk er een beetje spectaculair op te krijgen. U wilt daarom zelf bepalen hoelang de sluiter open moet blijven staan. Gebruik daarvoor de M-stand van de camera. U kunt daarbij eigenlijk kiezen uit twee mogelijkheden: zelf een sluitertijd instellen, of met de Bulb-stand de ontspanknop indrukken en ingedrukt houden totdat u zelf de ontspanknop loslaat. In feite maakt het niet uit: lees in ieder geval in uw gebruiksaanwijzing van uw eigen camera hoe u bij handmatig de sluitertijd en het diafragma kunt bepalen en waar bij de M-stand Bulb te vinden is. Zet uw diafragma op f/9 en uw sluitertijd op bijvoorbeeld 4 seconden, of op Bulb waarbij u straks de ontspanknop indrukt, tot vier telt en dan de ontspanknop weer loslaat (hetzelfde maar dan met de afstandsbediening is natuurlijk beter).
Vervolgens beoordeelt u op het lcd-scherm of de opname naar zin is. Als u denkt dat er sprak is van overbelichting, belicht u wat korter, kan er langer belicht worden: ook prima. Neem vooral veel foto’s!

In de situatie zoals ik werk, heb ik op één harde schijf de fotobestanden staan waarmee ik bezig ben en die ik bewerk of bewerkt hebt. Mijn fotoarchief, als het ware, dat ik onderverdeeld heb in jaren. Op een andere harde schijf staat de back-up van de onbewerkte foto’s, die ik tijdens het importeren van de foto’s als back-up heb weggeschreven. Als u werkt met Lightroom – en de publieke bèta van Lightroom 3 kunt u voorlopig gratis uitproberen – kunt u uw foto’s op een bepaalde – gestructureerde manier indelen. In mijn geval gaat dat als volgt:

Bij het importeren in de Lightroom-catalogus komen de foto’s in eerste instantie terecht in de Pictures-map op mijn MacBook en de veiligheidskopie van de foto’s op een externe harde schijf. Als de interne harde schijf van de MacBook vol dreigt te lopen, dan verplaats ik – vanuit Lightroom en niet vanuit de Finder, omdat Lightroom moet weten waar de foto’s zich bevinden – de mappen met foto’s naar de centrale, externe opslagschijf, waar de foto’s zijn onderverdeeld naar jaar-, maand- en datum-mappen, zoals bijvoorbeeld 2009/01januari2009/2009-01-01. De bewerkingen van de foto’s, de toegevoegde trefwoorden, de plaats waar de foto’s zich op enige harde schijf bevinden, staan allemaal opgeslagen in de Lightroom  Catalogus.  Daarnaast staat er bij elke foto een XMP-bestandje dat door Lightroom is weggeschreven, waarin ook de informatie over de trefwoorden, de ontwikkelingen aan de foto, enzovoort staan weggeschreven. (Als u die XMP-bestandjes niet ziet verschijnen in de mappen van uw foto’s dan staat dat automatisch wegschrijven niet aan bij de Catalog-settings, die u kunt vinden onder het Lightroom-menu. Die XMP-bestandjes zijn handig als u het RAW-bestand bijvoorbeeld opent in Adobe Camera Raw, wat door de XMP-bestandjes precies begrijpt wat u met uw foto’s heeft uitgehaald.)

Voor een goede back-up van al uw bestanden en al uw instellingen is eigenlijk een kopie van de Lightroom-Catalog en van de foto’s en XMP-bestanden van de centrale harde schijf nodig, die u met zekere regelmaat – minimaal een keer in de week, beter een keer per dag – maakt. Daartoe is dus nog een extra harde schijf nodig, waarop de back-up van alles moet worden weggeschreven. Van de Lightroom Catalog maakt u dagelijks vanzelf een back-up  – in Lightroom 3 – als u Lightroom afsluit (als u dat in de Catalog-settings heeft ingesteld).

Voor die back-ups gebruik ik op mijn Mac de toepassing ChronoSync, waarmee je de ene harde schijf kunt synchroniseren met de andere harde schijf, of de ene map met de andere map. Chronosync werkt heel eenvoudig: u sleept aan de linkerkant in het synchronisatievenster de bronschijf of -map, aan de rechtkant de backup schijf of map en Chronosync kijkt voor u wat er nog ontbreekt en aangepast moet worden op de back-up en voegt dat automatisch toe vanuit de oorspronkelijke harde schijf.

Zonder back-ups kunt u niet. Hoe u ze maakt, dat moet u zelf weten, áls u ze maar maakt!

Het maken van back-ups is het misschien wel het belangrijkste maar ook veel vergeten onderdeel bij digitale fotografie. Kapotte harde schijf? Foto’s weg… Tenzij u nog een back-up heeft. Geen back-up? Foto’s voor eeuwig weg!

Het belangrijkste bij het maken van back-ups is de discipline waarmee die back-ups worden gemaakt. Dat begint al bij het transporteren van de foto’s naar de computer: als u dat goed wilt doen, dan maakt u bij dat transporteren van de foto’s naar uw harde schijf gelijktijdig een kopie van die foto’s naar een externe harde schijf. Dus: u kopieert de foto’s van uw kaartje naar de harde schijf waar u ze gaat bewerken en u maakt gelijktijdig een kopie naar een andere harde schijf ter back-up.

Maar dan begint het pas. Ik ga even uit van de manier waarop ik zelf werk: met Lightroom 2. In het importvenster van Lightroom geef ik aan dat er een back-up van de te importeren foto’s moeten worden gemaakt naar een externe harde schijf. Als de foto’s in Lightroom geladen zijn ga ik ze vervolgens bewerken. In de catalogus van Lightroom worden de handelingen die ik aan de foto’s doe allemaal opgeslagen. Die Lightroom catalogus is dan ook goud waard (voor mij, niet voor iemand anders). Die catalogus moet daarom ook met zekere regelmaat – zoals bijvoorbeeld dagelijks – worden geback-upped. In Lightroom kun je instellen wanneer en hoe vaak je de catalogus wilt back-uppen. Uiteindelijk geeft dat een veilige situatie: op de ene harde schijf heeft u uw foto’s waaraan u allemaal bewerkingen heeft gedaan, plus een Lightroomcatalogus waarin al die handelingen zijn opgeslagen. Op een andere – externe – harde schijf heeft u de onbewerkte versies van uw foto’s, samen met een back-up van uw Ligtroomcatalogus.

Toch bent u er nog niet. In mijn eigen situatie zitten er tussen de bewerkte Raw-bestanden ook nog samengestelde panorama’s, HDR-foto’s, ook die moeten geback-upped worden. Lightroom heeft ook nog eens de mogelijkheid om naast de originele Raw-bestanden, de informatie over de trefwoorden die aan foto’s zijn toegevoegd en over handelingen in de Develop-module op te slaan in zogeheten XMP-bestanden. Dat is bijvoorbeeld handig als u uw foto’s wilt openen in een Raw-editor die deze XMP-informatie begrijpt, bijvoorbeeld Adobe Camera Raw bij Photoshop. Wanneer en hoe maak je back-ups van die bestandjes? Daarover een volgende keer.

Dit weekend ging de klok een uur vooruit. Of achteruit. Doet er niet toe. Zet de klok in uw camera op de juiste tijd. Zoek het op in uw handleiding als u niet weet hoe.